بخش اول : رساله هاى غنا در اين بخش كه مهمترين و مفصّلترين بخشهاست و دو مجلَّد از اين مجموعه را به خود اختصاص داده است ، 28 رسالهء فقهى غنا كه همهء تأليف فقيهان در گذشته‌اند تصحيح ، و به ترتيب تاريخ وفات مؤلفان آنها مرتّب و چاپ شده است . فقيهان شيعه حدود چهل رساله در اين باب نگاشته‌اند ولى آنچه از دست تطاول روزگار مصون مانده و به دست ما رسيده است سى رساله است . دو رساله از رساله هاى غنا را به دليلى كه خواهيم گفت در بخش رساله ها نياورديم و به بخش دوم يعنى گفتارهاى پراكنده منتقل كرديم : يكى گفتار 17 يعنى « گفتارى از حزين لاهيجى ( م 1180 ) » و ديگرى گفتار 20 يعنى « گفتارى از سيد كاظم رشتى ( م 1259 ) » . هر چند در پاره‌اى از فهارس از گفتار لاهيجى به عنوان رساله‌اى از وى با نام « فوائد السماع » ياد شده ولى در حدّ رساله نيست و بسيار كوتاه است و محتمل است كه بخشى از يكى ديگر از آثار وى باشد . از اين رو آن را در بخش دوم آورديم . گفتار سيد كاظم رشتى هم هر چند رساله‌اى مستقل است ؛ ولى اولا بيشتر آن ربطى به غنا ندارد و ثانيا ، به دليلى كه در مقدمهء گفتار وى آورديم روا نبود رسالهء او را در عداد رساله هاى فقهاى معروف درج كنيم . از اين رو ، تنها بخش مربوط به غناى آن را در بخش دوم اين مجموعه درج كرديم . با فحص بسيار در كتابخانه ها و فهرستهاى نسخ خطى كتابخانه ها و پرس و جو از اهل فن موفق شديم تنها از وجود دستنوشت يا نسخهء چاپى همين سى رساله آگاه شويم . با توجه به اينكه حدود نيمى از نسخه هاى خطى ايران هنوز شناسايى و فهرست نشده است « 1 » ، نمىتوان ادعا كرد كه بيش از اين تعداد از رساله هاى غنا موجود نيست . سختگيرى برخى از متولَّيان كتابخانه ها ( هداهم الله سبيل الرشاد ) برغم اصرار و مراجعهء مكرر مانع از اين شد كه از نسخه هاى فهرست نشدهء كتابخانه ها آگاه شويم . بنا بر اين ،

--> « 1 » ر ك : فهرست آثار خطى شيخ مفيد ، ص 4 .